Ai Cũng Có Quyền Được Hy Vọng

Có một câu hỏi mà nhiều gia đình có người bệnh không dám hỏi thẳng: giờ này còn được phép hy vọng không. Câu trả lời là có, nhưng không phải hy vọng theo nghĩa hay bị hiểu nhầm. Hy vọng ở đây không phải là hy vọng bệnh sẽ hết, không phải hy vọng vào một kết quả y khoa nào cụ thể. Đó là quyền được hy vọng vào những điều nhằm trong tầm với của một ngày: một buổi sáng còn cảm nhận được nặng, một cuộc trò chuyện ý nghĩa với người thân, một điều nhỏ vẫn khiến mình mỉm cười.

Hy vọng, nhưng không phải hy vọng về điều đó

Nhiều người nghĩ hy vọng chỉ có một hình ạng duy nhất, đó là hy vọng bệnh sẽ thuyên giảm, hy vọng mọi thứ trở lại như trước. Vì nghĩ vậy, có người tự cấm mình hy vọng, sợ rằng hy vọng sai chỗ sẽ chỉ khiến mình thất vọng thêm một lần. Nhưng hy vọng không nhất thiết phải gắn với một kết quả cụ thể mới được gọi là hy vọng thật.

Một người có thể không biết ngày mai bệnh sẽ ra sao, và vẫn hy vọng buổi chiều nay sẽ có một cuộc gọi từ con. Một người có thể không chắc tuần sau mình còn khỏe để ra vườn, và vẫn hy vọng sáng nay nắng sẽ đủ ấm để ngồi bên cửa sổ một lúc. Hai điều này không mâu thuẫn nhau. Hy vọng, theo cách hiểu này, không phụ thuộc vào việc bình sẽ diễn tiên thế nào, nó là một cách chọn nhìn về hôm nay, bất kể ngày mai có ra sao.

Đây không phải là một lời khuyền phải lạc quan

Cần nói rõ một điều, để không ai đọc bài này rói thấy mình bị ép phải vui. Đây không phải là một lời khuyên kiểu hãy lạc quan lên, hãy nghĩ tích cực là sẽ ổn. Nhưng lời như vậy, dù xuất phát từ ý tốt, đôi khi lại khiến người đang mệt cảm thấy mình sai khi không thể vui nổi.

Hy vọng mà bài này nói tới không đến để thay thế nỗi sị, không đến để dẹp bỂ sự bồn bã. Nó là một cảm xúc có quyền tồn tại song song với những cảm xúc khác, không phụ nhạn bất kỳ điều gì đang có trong lòng một người. Một người vốn sự, vốn buồn, vốn vẹn có thể hy vọng vào một điều rất nhỏ trong ngày. Ba cảm xúc đó không loại trừ nhau, chúng có thể ngồi cùng một chỗ trong một con người, cùng một lúc.

Hy vọng nằm trong những điều rất nhỏ

Nếu hy vọng không phải là hy vọng về kết quả bệnh, vấy nón nằm ở đâu. Nó thàƼờng nằm ở những điều nhỏ đến mức đễ bị bỏ qua. Một buổi sáng còn mở mắt ra và thấy ánh nắng qua khung cửa, đã là một điều để hy vọng sẽ có thêm một buổi sáng như vậy. Một bữa cơm ngồi cùng người thân, dù ăn không được nhiều, vẫn là một khoảnh khắc đáng giữ. Một câu chuyện cũ được nhắc lại, khiến cả nhà bật cười, cũng là một điều đáng hy vọng sẽ còn được lặp lại.

Những điều này không hứa hẹn điều gì về sức khỏe, chúng chỉ là những gì một ngày sống có thể mang tới, nếu mình còn để tâm nhận ra. Hy vọng, hiểu theo cách này, giống một cây non được tưới từng chút mỗi ngày, không phải một trận mưa lớn đến một lần rồi thôi. Nó không cần một tin vui to lớn để tồn tại, nó chỉ cần một khoảnh khắc bình yên đủ để nhận ra mình vẫn đang sống trọn trong ngày hôm nay.

Khi không còn hy vọng được, điều đó cũng không sao

Có những ngày một người thật sự không còn sức để hy vọng vào bất cứ điều gì, kể cả những điều nhỏ. Điều đó không phải là yếu đuối, không phải là thất bại trong việc chăm sóc tinh thần. Có ngày nặng, có ngày nhẹ, và một ngày không hy vọng nổi cũng là một phần bình thường của hành trình này, không đáng bị phán xét, kể cả bởi chính người đang trải qua nó. Không ai cần phải hy vọng đúng cách, đúng giờ, hay hy vọng liên tục không ngắt quãng mới được coi là đang đối diện với bệnh một cách đúng đắn.

Người thân đứng bên cạnh cũng không cần cố gắng khơi dậy hy vọng bằng mọi giá trong những ngày như vậy. Cố thúc ai đó phải hy vọng khi họ chưa sẵn sàng, đôi khi chỉ khiến họ thấy cô đơn hơn, vì cảm giác cả nỗi buồn của mình cũng không được đón nhận. Đôi khi, việc chỉ ngồi lại, không nói gì nhiều, đã là một cách nói ráng dù hôm nay không hy vọng được, vẫn có người ở đây cùng mình. Ngày mai, khi hy vọng quay lại, có thể chỉ là một điều rát nhỏ, một câu hỏi thăm bình thường, một tia nắng qua khung cửa, chứ không cần phải là một điều gì lớn lao mới đủ để bắt đầu lại.

Khi nào nên tìm đến người có chuyên môn

Nếu cảm giác buồn bã hoặc mất phương hướng kéo dài, ảnh hưởng tới ău uống, giấc ngủ, hoặc phiến khiến một người thu mình lại hoàn toàn khỏi những người xung quanh, đây là dấu hiệu nên tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc trao đổi thêm với bác sĩ điều trị. Cảm xúc nặng nề kéo dài cần một người có chuyên môn đồng hành, không chỉ dừng ở những chia sẻ đời thường.

Câu hỏi thường gặp

Hy vọng ở đây có nghĩa là tin bệnh sẽ khỏi không? Không. Đây là hy vọng vào những điều trong tầm với của từng ngày, như một buổi sáng còn cảm nhận được nắng hay một cuộc trò chuyện ấm áp, không phải hy vọng vào một kết quả y khoa cụ thể nào.

Nếu một ngày không còn thấy hy vọng được thì có sao không? Không sao. Có ngày nặng ngày nhẹ là điều bình thường, không cần ép mình phải hy vọng mọi lúc, và điều đó không nói lên rằng mình đang làm sai điều gì.

Người thân nên nói gì khi người bệnh không còn muốn hy vọng nữa? Có thể không cần nói nhiều, chỉ cần ở lại bên cạnh. Sự hiện diện yên lặng đôi khi giúp nhiều hơn những lời động viên cố gắng khơi dậy hy vọng.

Làm sao để giữ được cảm giác hy vọng trong những ngày mệt mỏi? Có thể bắt đầu từ những điều rất nhỏ trong ngày, như một tách trà ấm, một khoảng nắng qua cửa sổ, một cuộc gọi ngắn với người thân, thay vì chờ một điều gì đó lớn lao mới thấy mình được phép hy vọng.

Hy vọng, cuối cùng, không phải là một điều phải cố mới có được. Nó có thể bắt đầu rất giản dị, từ việc để ý một buổi sáng còn có nắng, một người thân còn ngồi bên cạnh, một điều nhỏ hôm nay vẫn khiến mình mỉm cười. Ai cũng có quyền giữ lấy điều đó, dù ngày mai có ra sao.

Lưu ý

Đây là những chia sẻ về cách đồng hành trong đời sống hằng ngày, không thay thế cho tư vấn y khoa hay tâm lý chuyên môn. Nếu bạn hoặc người thân đang trải qua điều gì quá nặng nề, hãy tìm đến bác sĩ, chuyên gia tâm lý, hoặc người thân tin cậy để được đồng hành đúng cách.