Mỗi Giờ Đứng Dậy Vài Phút Có Lợi Ích Gì

Chỉ vài phút đứng dậy sau mỗi giờ ngồi đã đủ để cơ thể nhận được điều gì đó thật, không cần đợi đến khi tập luyện đàng hoàng mới có tác dụng. Ngay trong khoảng thời gian ngắn ngủi ấy, máu bắt đầu lưu thông trở lại ở đôi chân, khớp gối và khớp háng được vận động nhẹ, đầu óc có một khoảng nghỉ để quay lại tập trung hơn, và cơ bắp được co duỗi để bớt đi phần mỏi đã tích tụ suốt giờ ngồi trước đó. Không phải đợi đủ ba mươi phút vận động mới thấy khác biệt, chỉ hai ba phút đứng lên đã đủ để tạo ra một sự đổi thay nhỏ mà rõ rệt.

Điều nhiều người hiểu nhầm

Nhiều người nghĩ đứng dậy vài phút giữa giờ làm chẳng để làm gì, vì nó quá ngắn để tính là một buổi vận động thật sự, nên thường bỏ qua và đợi đến buổi tối mới đi bộ một lần cho ra vận động. Nhưng lợi ích của việc đứng dậy mỗi giờ không nằm ở việc gom đủ thời lượng, mà nằm ngay trong chính khoảng thời gian ngắn đó, khi cơ thể vừa được rời khỏi tư thế ngồi. Một giờ ngồi liên tục và một giờ có xen vài phút đứng dậy tạo ra hai trạng thái rất khác nhau cho cơ thể, dù tổng thời gian vận động cộng lại trong cả ngày có vẻ không khác biệt là bao. Nói cách khác, đây không phải một bài tập thu nhỏ của việc tập thể dục, mà là một loại lợi ích khác hẳn, chỉ xảy ra khi cơ thể được rời khỏi một tư thế đã giữ quá lâu.

Máu bắt đầu lưu thông trở lại ở đôi chân

Ngồi lâu một chỗ giống như một khúc sông bị chặn dòng, nước vẫn còn đó nhưng không còn chảy. Máu ở hai chân cũng vậy: khi ngồi quá lâu, dòng chảy chậm lại, đôi chân dễ thấy nặng, hơi tê hoặc hơi căng nhẹ về cuối buổi, nhất là với người ngồi cả buổi họp hoặc cả buổi lái xe mà ít khi đứng lên. Đứng dậy vài phút giống như khơi lại đúng chỗ dòng nước bị nghẽn, để nó bắt đầu trôi trở lại, và máu bắt đầu về tim dễ dàng hơn. Cảm giác nặng chân giảm đi gần như ngay lập tức, không phải chờ đến khi hết giờ làm mới nhẹ nhõm hơn. Đây là lợi ích xảy ra ngay trong chính vài phút đứng lên đó, không cần đợi đến cuối ngày mới cảm nhận được, và cũng là lý do người ngồi liên tục nhiều giờ mà không đứng dậy thường thấy chân nặng hơn hẳn người có xen vài lần đứng lên trong ngày, dù cả hai ngồi tổng cộng số giờ như nhau.

Khớp gối và khớp háng được vận động nhẹ

Một cánh cửa đóng khép suốt nhiều giờ liền sẽ có lúc kêu cót két khi mở ra, còn cánh cửa được mở khép đều đặn thì luôn nhẹ nhàng, trơn tru. Khớp gối và khớp háng cũng cần một điều tương tự: chuyển động đều để giữ được sự linh hoạt. Ngồi một tư thế quá lâu khiến khớp gần như bất động suốt cả giờ đồng hồ, gập ở cùng một góc, không được xoay trở, còn khi đứng dậy, đi vài bước, khớp được vận động trở lại, tự nhiên bớt cứng và dễ chịu hơn ngay khi bước tiếp. Cảm giác hơi cứng, hơi ngại đứng lên sau khi ngồi lâu, rồi thấy dễ chịu dần chỉ sau vài bước đi, chính là lúc khớp đang được "bôi trơn" trở lại theo cách tự nhiên nhất, nhờ chính chuyển động chứ không nhờ điều gì khác. Không cần một bài tập khớp phức tạp nào, chỉ cần đứng lên và di chuyển vài bước quanh chỗ ngồi đã đủ để tạo ra sự khác biệt đó, như một cái bản lề vừa được vận hành lại sau một khoảng im lìm.

Một khoảng nghỉ ngắn cho đầu óc

Ngồi im một chỗ quá lâu, sự tập trung không tăng lên theo thời gian mà thường giảm dần, dù người ngồi không nhận ra ngay lúc đó. Càng cố ngồi lì để giải quyết cho xong một việc, đầu óc càng dễ trôi vào trạng thái làm việc nhưng không thật sự hiệu quả, đọc đi đọc lại một đoạn mà không vào, gõ rồi xóa cùng một câu vài lần. Chỉ khi đứng dậy, rời mắt khỏi màn hình một chút, đầu óc mới có một khoảng nghỉ thật sự để tự sắp xếp lại những gì vừa xử lý. Có khi nào một ý tưởng bế tắc cả buổi bỗng trở nên rõ ràng hơn hẳn, ngay sau khi đứng dậy pha một tách trà hay nhìn ra cửa sổ vài phút? Khoảng nghỉ ngắn đó không phải là mất thời gian làm việc, mà là cách để quay lại công việc với một cái đầu tỉnh táo hơn, thay vì cố ngồi lì cho đến khi thật sự đuối mới chịu dừng. Vài phút đứng dậy, nhìn xa hơn màn hình, thường mang lại nhiều hơn nửa giờ cố gắng tập trung trong lúc đầu óc đã mỏi.

Cơ bắp được co duỗi, bớt đi phần mỏi tích tụ

Trước hết, cơ ở lưng, vai và chân giữ nguyên một tư thế suốt cả giờ đồng hồ sẽ dần co cứng lại, dù người ngồi không cảm nhận rõ ngay từ đầu, chỉ đến khi đứng dậy mới thấy rõ phần lưng dưới hơi mỏi, hai vai hơi gồng. Bên cạnh đó, khi đứng dậy, vươn vai, bước đi vài bước, các nhóm cơ đó được co rồi duỗi ra, giải phóng bớt phần căng đã tích tụ suốt thời gian ngồi trước đó. Cuối cùng, cảm giác nhẹ nhõm thường thấy sau vài phút đứng dậy không phải ngẫu nhiên: đó chính là lúc cơ bắp vừa được cho một nhịp nghỉ giữa một chuỗi dài giữ nguyên tư thế, giống như một sợi dây được nới lỏng ra sau khi bị kéo căng quá lâu.

Bốn điều này diễn ra cùng lúc, trong chính vài phút đó

Không cần đứng dậy đi hẳn một vòng dài, cũng không cần một bài tập bài bản mới có tác dụng. Một khoảng đứng lên, vươn người, bước vài bước quanh chỗ ngồi, đã đủ để máu lưu thông trở lại, khớp được vận động, đầu óc được nghỉ, và cơ bắp được co duỗi. Bốn điều đó diễn ra gần như cùng lúc, ngay trong chính vài phút ngắn ngủi ấy, không phải là một phần thưởng phải chờ tích lũy đủ lâu mới nhận được. Càng đứng dậy đều trong ngày, cơ thể càng ít khi phải chịu một trạng thái ngồi kéo dài đến mức cả bốn điều trên đều bị dồn lại cùng lúc vào cuối buổi, khiến người ngồi cả ngày thường thấy mệt rã rời hơn hẳn so với người có xen những khoảng đứng dậy ngắn giữa giờ.

Một khúc sông vẫn cần một chỗ khơi dòng để nước không bị tù lại, và cơ thể ngồi lâu cũng cần một nhịp đứng dậy để không bị chững lại theo cách tương tự. Chỉ vài phút mỗi giờ, và cơ thể đã âm thầm nhận được nhiều hơn những gì người ngồi tưởng.

Câu hỏi thường gặp

Đứng dậy vài phút mỗi giờ có thay được việc tập thể dục không? Không hẳn, đây là cách giảm bớt tác động của việc ngồi lâu trong ngày làm việc, không thay thế một buổi vận động trọn vẹn.

Đứng dậy vài phút có giúp bớt đau lưng hay mỏi vai không? Có thể giúp giảm phần mỏi do ngồi lâu tích tụ, nhưng nếu đau lưng kéo dài hoặc rõ rệt, nên hỏi ý kiến bác sĩ thay vì tự xử lý.

Người làm văn phòng cả ngày có thật sự cần việc này không? Có, đây chính là nhóm hưởng lợi rõ nhất, vì thời gian ngồi liên tục trong ngày của họ thường dài nhất trong tất cả.

Đứng dậy vài phút mỗi giờ có cần làm đúng bài tập nào không? Không cần, chỉ cần đứng lên, vươn người, đi vài bước quanh chỗ ngồi là đã đủ để cơ thể nhận được lợi ích đó.