Huyết Áp Thấp Cần Được Lưu Ý
Huyết áp thấp ít được nhắc đến hơn huyết áp cao, nhưng không vì thế mà luôn vô hại. Hiểu đúng giúp biết khi nào chỉ cần theo dõi, khi nào cần chú ý hơn.
Huyết áp thấp thường ít được nhắc đến hơn huyết áp cao, phần vì nó ít gắn liền với những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng về lâu dài. Nhưng không phải vì vậy mà huyết áp thấp luôn vô hại, và hiểu đúng về nó giúp biết khi nào chỉ cần theo dõi bình thường, khi nào cần chú ý nhiều hơn.
Huyết áp thấp là gì
Huyết áp thấp là khi áp lực máu tác động lên thành mạch ở mức thấp hơn ngưỡng thông thường, khác hẳn với chuyện huyết áp cao và huyết áp thấp từng được so sánh, ở đây huyết áp thấp không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bất ổn. Với nhiều người, đặc biệt là người trẻ, người có thể trạng gầy, hoặc người tập luyện thể thao đều đặn, huyết áp thấp hơn mức trung bình lại là điều hoàn toàn bình thường và không gây triệu chứng gì.
Vấn đề chỉ thật sự đáng chú ý khi huyết áp thấp đi kèm với các triệu chứng khó chịu, hoặc khi nó giảm xuống đột ngột so với mức quen thuộc của chính người đó.
Những dấu hiệu thường gặp của huyết áp thấp
Chóng mặt, đặc biệt khi đứng dậy đột ngột sau khi ngồi hoặc nằm lâu, là dấu hiệu phổ biến nhất. Cảm giác hoa mắt, mờ mắt thoáng qua, mệt mỏi bất thường, hoặc khó tập trung cũng có thể xuất hiện khi huyết áp giảm xuống thấp hơn mức cơ thể quen thuộc.
Trong những trường hợp huyết áp giảm mạnh và đột ngột, có thể xuất hiện cảm giác choáng váng dữ dội hoặc thậm chí ngất xỉu, đây là dấu hiệu cần được quan tâm nghiêm túc hơn nhiều so với những biểu hiện nhẹ thường ngày.
Huyết áp thấp có thay đổi trong ngày không
Cũng giống như huyết áp vốn đã có nhịp lên xuống tự nhiên theo từng thời điểm trong ngày, huyết áp ở người có huyết áp thấp cũng không đứng yên một chỗ suốt cả ngày. Thường thấp hơn một chút vào buổi sáng sớm, ngay sau khi thức dậy, đây cũng là lý do vì sao cảm giác chóng mặt khi vừa ra khỏi giường lại phổ biến hơn so với các thời điểm khác trong ngày.
Vì sao huyết áp có thể giảm xuống thấp
Mất nước là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất, vì lượng dịch trong cơ thể giảm khiến áp lực trong lòng mạch giảm theo. Đứng dậy quá nhanh sau khi ngồi hoặc nằm lâu cũng có thể khiến huyết áp giảm tạm thời, vì cơ thể chưa kịp điều chỉnh để đưa đủ máu lên não.
Một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc điều trị huyết áp cao, cũng có thể khiến huyết áp giảm xuống thấp hơn mức cần thiết nếu liều dùng chưa phù hợp. Ngoài ra, một bữa ăn quá no cũng có thể khiến huyết áp giảm nhẹ tạm thời ở một số người, vì máu dồn nhiều hơn về hệ tiêu hóa.
Huyết áp thấp có nguy hiểm như huyết áp cao không
Về lâu dài, huyết áp thấp không mang những rủi ro tích lũy lên mạch máu và tim giống như huyết áp cao kéo dài. Tuy nhiên, huyết áp thấp có thể gây nguy hiểm tức thời nếu khiến người bệnh té ngã do chóng mặt hoặc ngất, đặc biệt ở người lớn tuổi khi việc té ngã có thể dẫn đến chấn thương nghiêm trọng.
Chính vì hai loại rủi ro khác nhau này, cách tiếp cận với huyết áp thấp cũng khác với huyết áp cao: không phải để giảm rủi ro tích lũy, mà là để tránh những sự cố tức thời có thể xảy ra. Người lớn tuổi cần đặc biệt lưu ý điều này, vì một cú té ngã do chóng mặt có thể để lại hậu quả nặng nề hơn nhiều so với chính bản thân việc huyết áp thấp.
Những cách giúp hạn chế các đợt huyết áp thấp
Đứng dậy từ từ sau khi ngồi hoặc nằm lâu, thay vì đứng bật dậy đột ngột, là cách đơn giản nhưng hiệu quả để tránh chóng mặt. Uống đủ nước trong ngày cũng giúp duy trì thể tích máu ổn định, giảm nguy cơ huyết áp tụt bất ngờ.
Chia nhỏ bữa ăn thay vì ăn quá no trong một lần, đặc biệt với người dễ bị tụt huyết áp sau ăn, cũng là một điều chỉnh đáng thử. Với người đang dùng thuốc huyết áp, việc trao đổi định kỳ với bác sĩ về liều lượng cũng giúp tránh tình trạng huyết áp giảm quá mức cần thiết.
Mang theo một chai nước nhỏ khi ra ngoài, đặc biệt vào những ngày nắng nóng, cũng là một thói quen đơn giản giúp giảm nguy cơ mất nước dẫn đến chóng mặt bất ngờ giữa đường.
Khi nào nên tìm đến bác sĩ
Nếu bạn thường xuyên chóng mặt khi đứng dậy, từng ngất xỉu, hoặc cảm thấy mệt mỏi bất thường kéo dài, nên đi khám để tìm hiểu nguyên nhân cụ thể. Người đang dùng thuốc huyết áp mà thấy các triệu chứng huyết áp thấp xuất hiện nên trao đổi với bác sĩ về việc điều chỉnh liều, không tự ý ngừng thuốc.
Huyết áp thấp không phải lúc nào cũng là điều đáng lo, nhưng cũng không nên xem nhẹ hoàn toàn khi cơ thể đang phát ra tín hiệu.
Lắng nghe cơ thể không phải để lo sợ, mà để hiểu đúng mức độ quan tâm mà nó thật sự cần.
Câu hỏi thường gặp
Người có huyết áp thấp có cần ăn mặn hơn để tăng huyết áp không?
Không nên tự ý ăn mặn hơn để điều chỉnh huyết áp mà chưa có hướng dẫn của bác sĩ, vì điều này có thể gây ảnh hưởng khác đến sức khỏe tim mạch về lâu dài.
Huyết áp thấp có di truyền không?
Có thể có yếu tố di truyền ở một số người, nhưng phần lớn trường hợp huyết áp thấp không triệu chứng chỉ đơn giản là đặc điểm cơ thể bình thường của từng người.
Uống cà phê có giúp tăng huyết áp tạm thời không?
Có thể có tác dụng tăng huyết áp nhẹ và tạm thời ở một số người, nhưng không nên dùng cà phê như một cách điều trị huyết áp thấp lâu dài.
Người trẻ có huyết áp thấp có cần lo lắng không?
Phần lớn không cần lo lắng nếu không có triệu chứng gì kèm theo, vì huyết áp thấp không triệu chứng ở người trẻ, người gầy, hoặc người tập luyện thể thao thường là điều bình thường.
Lưu ý
Đây là chia sẻ các góc nhìn về lối sống ở mức phổ thông, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, hãy trao đổi với bác sĩ chuyên môn.
