Cuộc Sống Nhẹ Nhàng Hơn Khi Biết Thuận Theo Những Quy Luật Lớn

Một dòng sông chỉ chảy về một hướng, từ nguồn ra tới biển, chưa từng có ngoại lệ. Người bơi xuôi theo dòng chỉ cần khẽ điều hướng, phần sức còn lại dành để ngắm hai bên bờ trôi qua. Người cố bơi ngược dòng để quay về thượng nguồn, dù khỏe cỡ nào, cũng chỉ kiệt sức mà chẳng đi được bao xa, vì dòng sông ấy chưa từng chảy ngược cho ai. Cuộc sống nhẹ nhàng hơn hẳn khi một người biết thuận theo những quy luật lớn của đời mình, thay vì dồn sức chống lại điều vốn dĩ không thể đảo chiều.

Quy luật lớn ở đây khác với những thói quen nhỏ mỗi ngày, phần mà một bài viết trước đã bàn tới khi nói về việc nên thuận theo điều gì và khi nào nên thay đổi. Thói quen nhỏ là phần một người vẫn tự cầm lái được, hôm nay có thể chọn khác đi. Quy luật lớn thì không, đó là dòng chảy chung của đời người, ai cũng phải bơi trong đó, sớm hay muộn.

Thời gian chỉ trôi một chiều, không bao giờ quay lại

Có bao nhiêu sức một người đang dùng để bơi ngược một dòng chảy chưa từng đổi hướng cho ai? Thời gian là quy luật lớn đầu tiên và rõ nhất. Nó chỉ đi tới, không có cách nào tua lại, dù người ta có tiếc nuối một buổi sáng đã qua hay ước được sống lại một năm đã cũ đến mấy. Nhiều người dành rất nhiều tâm sức để dằn vặt về một quyết định năm xưa, ước gì mình đã chọn khác, ước gì mình đã nói một câu khác vào đúng lúc đó. Sức lực ấy đổ vào một dòng nước đã trôi qua từ lâu, không quay lại bến cũ để nhận thêm gì nữa.

Người chấp nhận thật lòng rằng thời gian chỉ trôi một chiều sẽ nhìn quá khứ khác đi. Không phải để quên, cũng không phải để ngừng rút bài học, mà để đặt tâm sức đúng chỗ, vào hiện tại đang có, thay vì cứ ngoái lại một khúc sông đã cách xa cả cây số. Cảm giác nhẹ đi ở đây rất cụ thể, đó là bớt hẳn cảm giác dằn vặt mỗi khi nhớ về một chuyện cũ, vì biết rằng dằn vặt không đổi được gì, mà chỉ khiến người ta chậm lại ở một khúc sông đáng lẽ đã có thể trôi qua.

Tuổi tác là một dòng chảy không thể bơi ngược

Quy luật lớn thứ hai nằm ngay trên cơ thể mỗi người, đó là tuổi tác, một tiến trình chỉ đi tới chứ không lùi lại. Tóc bạc dần, da bớt căng, đầu gối mỏi hơn khi leo cầu thang, đây không phải dấu hiệu của một điều gì đó đang hỏng, mà là một khúc sông tự nhiên mà ai cũng sẽ đi qua nếu sống đủ lâu. Nhiều người hoảng hốt mỗi khi nhìn thấy một dấu hiệu cơ thể đang già đi, như thể vừa phát hiện ra một sự cố cần sửa gấp, trong khi đó chỉ là dòng nước đang làm đúng việc của nó.

Khi thật sự chấp nhận quy luật này, một người sẽ bớt hoảng loạn hơn hẳn trước những dấu hiệu tuổi tác. Không phải vì họ không còn quan tâm tới sức khỏe của mình, mà vì họ không còn coi mỗi nếp nhăn, mỗi sợi tóc bạc là một lời cảnh báo khẩn cấp. Họ vẫn chăm cơ thể, vẫn giữ nếp sống điều độ, nhưng bằng một tâm thế bình thản hơn nhiều, giống người bơi xuôi dòng biết trước phía trước sẽ có những khúc quanh, nên không giật mình mỗi khi gặp một khúc quanh mới. Cái nhẹ ở đây nằm ở chỗ, người ta không còn phải gồng mình chống lại một điều không ai thắng được, mà chỉ cần học cách bơi cho đúng thế trong chính dòng nước ấy.

Được và mất luôn luân phiên nhau, không ai chỉ được mãi hoặc mất mãi

Quy luật lớn thứ ba nằm ở cách được và mất vận hành trong một đời người. Không ai chỉ toàn được, cũng không ai chỉ toàn mất, dòng chảy này luôn có khúc nước dâng và khúc nước rút, nối tiếp nhau suốt cả một hành trình. Một công việc tốt có thể đến rồi đi, một mối quan hệ có thể ấm rồi lạnh, một sức khỏe có thể vững rồi lung lay, tất cả đều luân phiên, không phải vì đời bất công với riêng ai, mà vì đó vốn dĩ là cách một dòng sông vận hành.

Điều gì vừa mất đi sẽ bớt nặng hơn nhiều với người đã quen nhìn được và mất như một cặp đôi luôn đi cùng nhau. Họ hiểu rằng khúc nước rút không phải là điểm kết thúc của cả dòng sông, chỉ là một đoạn tất yếu trước khi có khúc nước dâng khác. Cái nhẹ nằm ở việc không còn phải hỏi tại sao lại là mình, vì câu hỏi đúng hơn có lẽ không phải là tại sao, mà là dòng sông đang ở đoạn nào, và mình cần bơi thế nào cho hợp với đoạn đó.

Một cách nhẹ nhàng hơn để sống cùng những quy luật này

Không cần một quyết định lớn để bắt đầu thuận theo những quy luật này, chỉ cần một câu hỏi nhỏ mỗi khi thấy mình đang gồng lên chống lại một điều không thể đổi. Câu hỏi đó là, mình đang cố bơi ngược một dòng chảy nào, và dòng chảy ấy có phải một quy luật lớn hay không. Nếu đúng là quy luật lớn, như thời gian, như tuổi tác, như việc được mất luân phiên, việc cần làm không phải là bơi mạnh hơn, mà là buông vai xuống, để dòng nước đưa mình đi, và dùng phần sức còn lại để nhìn ngắm hai bên bờ.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao phân biệt một quy luật lớn với một điều mình vẫn có thể thay đổi? Quy luật lớn là thứ ai cũng gặp và không ai đảo ngược được, như thời gian hay tuổi tác. Còn điều có thể thay đổi thường là một lựa chọn hằng ngày, như cách một người phản ứng trước một tình huống.

Chấp nhận quy luật lớn có phải là buông xuôi, không còn cố gắng gì nữa không? Không. Người bơi xuôi dòng vẫn phải điều hướng, vẫn phải giữ sức, chỉ là họ không dùng sức để chống lại hướng chảy của dòng nước, mà dùng sức để đi đúng hướng đó một cách vững vàng hơn.

Vì sao nhiều người biết rõ những quy luật này mà vẫn thấy khó chấp nhận? Vì biết bằng lý trí và chấp nhận bằng cảm xúc là hai việc khác nhau, cần thời gian và một vài lần tự hỏi lại mới dần thấm được.

Có cần chấp nhận hết tất cả các quy luật lớn cùng một lúc không? Không cần. Có thể bắt đầu từ quy luật khiến mình nặng lòng nhất lúc này, chấp nhận dần một quy luật cũng đã là một bước nhẹ hơn rồi.

Một dòng sông không cần bơi ngược để chứng minh sức mạnh của mình. Nó chỉ cần chảy đúng hướng, ra tới biển, và trên đường đi, để lại cả một vùng đất trù phú hai bên bờ. Cuộc sống của một người cũng vậy, nhẹ nhàng hơn không phải khi ngừng cố gắng, mà khi biết mình đang bơi cùng dòng nước nào, và thôi dùng hết sức lực chỉ để chống lại nó.