Tập Buổi Sáng Hay Buổi Chiều Tốt Hơn

Ở nhiều làng quê Việt Nam, có cả phiên chợ sáng và phiên chợ chiều, cùng bán những món tương tự nhau, chỉ khác nhau ở thời điểm và không khí. Người quen dậy sớm chọn chợ sáng vì thấy nhẹ nhàng, thoáng đãng, còn người quen làm việc tới trưa lại chọn chợ chiều vì hợp với nhịp ngày của họ hơn. Việc tập buổi sáng hay buổi chiều cũng gần giống vậy: không có khung giờ nào tự thân tốt hơn khung giờ kia một cách tuyệt đối, mà quan trọng hơn là khung giờ nào hợp với nhịp sống và có thể duy trì đều đặn của chính người tập.

Điểm giống nhau giữa tập buổi sáng và buổi chiều

Dù chọn tập vào buổi sáng hay buổi chiều, lợi ích cốt lõi của vận động đều không đổi. Cơ bắp vẫn được vận động, tuần hoàn máu vẫn được cải thiện, và cảm giác khỏe khoắn sau khi tập vẫn xuất hiện ở cả hai thời điểm, miễn là cường độ và thời gian tập tương đương nhau. Không có bằng chứng nào cho thấy một khung giờ mang lại lợi ích vượt trội tuyệt đối so với khung giờ còn lại đối với hầu hết người tập ở mức vận động nhẹ tới vừa trong đời sống hằng ngày.

Cả hai thời điểm cũng đều cần được chuẩn bị đúng cách để vận động an toàn. Dù tập sáng hay tập chiều, cơ thể vẫn cần một khoảng khởi động trước khi vào phần vận động chính, và vẫn cần giãn cơ sau khi kết thúc. Việc hiểu thêm về khởi động trước khi tập có thật sự cần thiết áp dụng đúng như nhau cho cả hai khung giờ, không phải điều chỉ cần với một thời điểm nhất định.

Khác nhau ở đâu giữa hai khung giờ

Buổi sáng, đặc biệt là sáng sớm, thường mang lại không khí thoáng đãng, ít người và xe cộ hơn nếu tập ngoài trời, và nhiều người thấy tinh thần tỉnh táo hơn suốt cả ngày sau khi vận động vào lúc này. Tuy vậy, buổi sáng cũng là lúc cơ thể vừa thức dậy, cơ và khớp có thể còn hơi "cứng" hơn so với những giờ sau đó trong ngày, nên phần khởi động vào buổi sáng nên được chú ý kỹ hơn một chút.

Buổi chiều, ngược lại, thường là lúc cơ thể đã hoạt động một thời gian, nhiệt độ cơ thể đã tăng nhẹ tự nhiên so với sáng sớm, khiến cơ và khớp có thể cảm thấy linh hoạt hơn khi bắt đầu vận động. Một số người cũng thấy sức bền của mình tốt hơn vào buổi chiều so với sáng sớm. Điểm cần lưu ý với buổi chiều là khoảng cách với giờ đi ngủ, vì vận động quá gần giờ ngủ, đặc biệt ở cường độ cao, có thể khiến một số người khó vào giấc hơn.

Về mặt duy trì thói quen, buổi sáng thường ít bị gián đoạn bởi công việc hoặc các việc phát sinh trong ngày, vì phần lớn lịch trình chưa bắt đầu. Buổi chiều dễ bị dời lại hoặc bỏ qua hơn khi có việc bất ngờ xảy đến giữa ngày. Đây không phải là sự khác biệt tuyệt đối, mà tùy vào nhịp công việc và sinh hoạt riêng của từng người.

Thời tiết trong ngày cũng là một yếu tố đáng cân nhắc, dù ít được nhắc tới. Ở nhiều vùng, buổi sáng sớm thường mát mẻ, dễ chịu hơn để vận động ngoài trời, trong khi giữa trưa hoặc đầu buổi chiều có thể nắng gắt hơn, khiến việc tập ngoài trời vào lúc đó kém thoải mái. Nếu chọn tập buổi chiều, nên ưu tiên chiều muộn hơn là đầu giờ chiều, hoặc chuyển sang tập trong nhà, để tránh phải vận động dưới nắng gắt nhất trong ngày. Với người tập trong nhà, yếu tố thời tiết này gần như không ảnh hưởng, nên việc chọn khung giờ lúc đó chủ yếu phụ thuộc vào lịch trình cá nhân hơn là điều kiện bên ngoài.

Nên chọn khung giờ nào

Người có lịch trình buổi sáng thong thả, dậy sớm một cách tự nhiên, thường hợp với việc tập vào sáng sớm, vì ít bị gián đoạn và tinh thần cũng tỉnh táo hơn cho một ngày dài. Người quen làm việc từ sớm và có buổi chiều thong thả hơn, hoặc thấy cơ thể mình linh hoạt hơn vào chiều, có thể chọn tập vào buổi chiều mà không cần lo lắng mình đang chọn "sai" khung giờ.

Điều quan trọng hơn việc chọn đúng khung giờ "tốt nhất" là chọn khung giờ mà bản thân có thể duy trì đều đặn, vì tập đều đặn quan trọng hơn tập nặng hay quan trọng hơn cả việc chọn đúng thời điểm hoàn hảo. Một buổi tập chiều được duy trì đều đặn mỗi ngày có giá trị hơn nhiều một kế hoạch tập sáng đầy tham vọng nhưng chỉ thực hiện được vài lần rồi bỏ. Với người vận động để hỗ trợ giấc ngủ, nên cân nhắc tập cách giờ ngủ một khoảng thời gian hợp lý, vì vận động giúp ngủ ngon hơn khi được sắp xếp đúng thời điểm trong ngày, không phải ngay sát giờ chuẩn bị đi ngủ.

Khi nào nên tìm đến bác sĩ

Nếu có bệnh nền liên quan tới huyết áp, tim mạch hoặc đường huyết, nên hỏi ý kiến bác sĩ về khung giờ vận động phù hợp, vì một số tình trạng sức khỏe có thể phản ứng khác nhau vào những thời điểm khác nhau trong ngày. Ngoài ra, nếu nhận thấy cơ thể phản ứng bất thường rõ rệt ở một khung giờ nhất định, chẳng hạn chóng mặt hoặc mệt bất thường, nên trao đổi với bác sĩ để được kiểm tra kỹ hơn.

Những câu hỏi thường gặp

Tập buổi sáng có đốt năng lượng hiệu quả hơn buổi chiều không? Không có sự khác biệt đáng kể ở mức vận động nhẹ tới vừa trong đời sống hằng ngày, hiệu quả phần lớn phụ thuộc vào việc duy trì đều đặn.

Tập buổi tối muộn có ảnh hưởng đến giấc ngủ không? Có thể, nếu tập cường độ cao quá gần giờ ngủ. Nên để một khoảng thời gian nghỉ giữa buổi tập và giờ đi ngủ.

Người lớn tuổi nên tập buổi sáng hay buổi chiều? Cả hai đều phù hợp, tùy vào lịch trình và cảm giác của cơ thể mỗi người, không có khung giờ bắt buộc chung cho mọi người.

Đổi khung giờ tập luyện thường xuyên có sao không? Không sao, miễn là vẫn duy trì được sự đều đặn. Quan trọng hơn cả là không để việc đổi giờ khiến mình bỏ tập hẳn.

Nên khởi động khác nhau giữa sáng và chiều không? Buổi sáng nên chú ý khởi động kỹ hơn một chút vì cơ và khớp còn hơi cứng sau khi ngủ, còn buổi chiều thường không cần khởi động lâu bằng.

Chợ sáng và chợ chiều đều bán những món cần thiết cho một ngày, chỉ khác nhau ở thời điểm phù hợp với từng người. Tập buổi sáng hay buổi chiều cũng vậy, quan trọng là mình chọn được khung giờ mình có thể giữ đều, không phải khung giờ nghe có vẻ "chuẩn" nhất trên lý thuyết.

Lưu ý

Đây là chia sẻ các góc nhìn về lối sống ở mức phổ thông, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, hãy trao đổi với bác sĩ chuyên môn.